Een gesprek over onbewuste gedachten

Vrijer zijn van je onbewuste denken

Onlangs sprak ik een jongen die ik een aantal jaren terug in NLP trainde. “Weet je ons gesprek nog over onbewuste gedachten Léonne?” Vroeg hij me. Ik had erg veel gesprekken met hem gehad, veel filosofische ook en ik wist niet precies op welk gesprek hij doelde. “We hebben er zoveel gehad, op welke doel je precies?” We komen er samen uiteindelijk op en pakken het gesprek op alsof we nooit gestopt zijn. Hij vertelt me hoe hij waardeert dat ik elke vraag van hem even serieus genomen heb, altijd. En hoe mijn antwoorden hem geprikkeld hebben op onderzoek uit te gaan in zichzelf en eigenlijk geen enkel antwoord direct voor ‘waar’ aan te nemen, maar te kijken en te luisteren naar het kader waarin het antwoord kwam om vervolgens te onderzoeken welke gedachten hij er, vaak onbewust, over had. Het reflecteren hierop en het steeds blijven kijken vanuit die onbewuste gedachten heeft hem meer bewustzijn gebracht. Ik ben trotst op de manier waarop hij ‘zijn manier’ gevonden heeft en voel me glimmen dat ik er een aandeel in geleverd heb. 😀
In overleg deel ik de mail en is de naam veranderd.

Goedemorgen Léonne, ik zit even met een vraagje en dacht ik ga hem gewoon even stellen. In hoeverre ‘moeten’ we gedachtes kwalijk nemen? Ik bedoel, In hoeverre zijn wij verantwoordelijk voor onze gedachtes en worden ze niet als vanzelf geproduceerd? En als dat het geval is, in hoeverre moet je je dan geraakt voelen door wat iemand anders over je denkt, waarom zou dat je dan raken? Is het volgens jou goed mogelijk om je helemaal niet te laten raken door wat iemand anders ook denkt en zegt? Gr. Luuk

Hoi Luuk, goede vraag. Ja, het is wat mij betreft heel goed mogelijk je niet te laten raken door wat iemand anders denkt. Je zal het zelf ook al eens ervaren hebben, bewust of onbewust. Wat betreft je eerdere vragen over gedachtes ben ik nieuwsgierig naar de reden van je vraag. Wij dragen allemaal zelf de verantwoordelijkheid voor wat zich in onze gedachtestroom afspeelt. Het is wat is, onze hersenen reageren en associëren nu eenmaal. Dat gaat vanzelf en is wat mij betreft een feit. Het gaat echter niet zozeer om de gedachten, maar meer om wat je ermee doet en of/hoe je daar verantwoordelijkheid voor neemt.

De reden dat ik het vraag Léonne, heeft te maken met de gedachte die ik erover had… Maar of ik die nu zelf bedacht heb, dat is mij geheel onduidelijk en ook eigenlijk onderdeel van mijn vraag… 😉 Het heeft wat mij betreft wel alles te maken met NLP en dat is in zekere zin ook de reden waarom ik deze opleiding doe. Ik wil baas worden over mijn gedachtes (en gevoelens). Ik wil ze zelf kunnen sturen (en negeren). In hoeverre is het van belang om verantwoordelijkheid te nemen voor je gedachtes? Ik bedoel, soms bedenk ‘ik’ blijkbaar bepaalde dingen maar daar staat mijn bewuste ‘ikje’ helemaal niet achter. Ik wil in dat geval die gedachtes helemaal niet hebben…

Ik begrijp wat je zegt Luuk… gedachtes komen en gaan, dat is de taak van het hersendeel dat gedachten bedenkt. De gedachtes zijn een onderdeel van jou, jij bent echter niet jouw gedachten. Sterker nog, je bent veel meer dan dat! Over onze hersenen weten we al veel, maar ook heel veel nog niet. We hebben een emotioneel brein en het denkbrein, het cognitieve brein. Hier is een continue wisselwerking tussen, volledig op de automatische piloot, althans zo voelt het voor ons, want het wordt als het ware in beweging gezet door wat in de omgeving wordt waargenomen (of denkt waargenomen te worden). De gedachten die de hele dag door aanwezig zijn, zijn nodig om je bewust te maken van wie je bent, wat je wilt, wat je normen en waarden zijn, etc. Het zou mijn inziens een vertaling mogen zijn van dat wat leeft in het hart. Vaker is het echter een vertaling van wat leeft in het emotionele brein. Het emotionele brein heeft ervaringen opgedaan die het ego ook heeft gezien en waarop het ego zijn/haar beschermende functie in werking treedt. Daar kunnen we ons ego dankbaar voor zijn. Naarmate we meer bewustzijn creëren op deze continue aanwezige gedachtenstroom kunnen we meer en meer het heft in eigen hand nemen, verantwoordelijkheid nemen voor ons eigen leven. De gedachten zijn hier een onderdeel van. Ontstaan met een positieve intentie vanuit het verleden. Ons ego hecht er wellicht nog waarde aan en tracht met denken ons doen en voelen te beïnvloeden. Dit gebeurt onbewust. Je hoeft het jezelf zeker niet kwalijk te nemen, maar zeker ook niet een ander. Het zijn jouw gedachten, wellicht geïnspireerd of opgelegd door anderen, maar ze zijn van jou. En daar komt de functie van bewustzijn om de hoek kijken. Pas wanneer er bewustzijn op zit, kan het onbewuste je door deze gedachtestroom niet meer overvallen of in je grip hebben. Iets verdwijnt zodra het een naam krijgt: het onbewuste heeft geen grip meer op je, zodra je er bewust van bent. (Ken je het sprookje van ‘Repelsteeltje’ dat zegt hetzelfde, is de kracht van een sprookje om ons onbewuste aan te spreken met een boodschap. Soms op bijzondere wijzen, dat wel, maar Repelsteeltje verdwijnt letterlijk zodra hij bij naam genoemd wordt). De continue gedachtenstroom beïnvloedt onze stemming, onze emoties en ons doen en laten. Het is een continue wisselwerking. Weet je het schema nog waarin we de % bewuste en onbewuste gedachten weergaven? 

Ja, onze bewuste gedachten zijn minimaal ten opzichte van onze onbewuste gedachten, maar ik merk dat ik het in eerste instantie geschrokken was van het effect van mijn eigen gedachten. Niet alleen op mezelf, maar vooral naar anderen toe. Ik wist niet dat ik zo overkwam en dat dit door onbewuste gedachten gestuurd werd. Ik vind mezelf namelijk helemaal niet zo ’emotioneel geladen’ of ingesteld. Ik ben juist altijd bezig met goed doen, denk daar bewust over na en vind normen en waarden belangrijk. Ik vind juist dat ik daarin juist erg veel verantwoordelijkheid neem! (in tegenstelling tot sommige anderen in mijn omgeving). Ik heb niet het idee dat ik volgens andermans ideeën leef, maar juist volgens die van mezelf en dat probeer ik ook door te geven. Ik denk voordat ik doe en soms kan ik daar mijn gevoel niet bij gebruiken. Mijn werk vraagt het af en toe dat ik niet vanuit emoties, maar vanuit ratio reageer. Ik geloof daarbij niet dat ik onmenselijk reageer, al vind niet iedereen het leuk hoe ik reageer. Ik functioneer goed, zet de juiste resultaten neer, maar baal ervan dat het me tóch niet lukt om er ontspannen mee om te gaan. Of gewoon gelukkig te zijn met wat ik heb.

‘Gewoon gelukkig zijn’, daar zeg je iets. Ik kan mee in wat je zegt en hoewel mijn denken je kan volgen ligt de oplossing niet in het denken, het rationele brein. De oplossing ligt elders, in het emotionele brein. Dit reageert onbewust, instinctief en reflexmatig, o.a. op basis van eerdere ervaringen en zelden logisch verklaarbaar. Waarom het zo belangrijk is? Omdat het ons autonome zenuwstelsel, hormonen, bloeddruk en immuunsysteem reguleert. Het emotionele brein regelt alles wat met ons welbevinden, welzijn te maken heeft. Ons gevoel, onze stemming / humeur en gedrag. Ons emotionele brein helpt ons om enerzijds de emoties, stress, angst en depressie te ervaren, maar anderzijds ook om deze zelfde emoties zelf te overwinnen. Je brein maakt continue van elke gebeurtenis opnieuw een inschatting: Wat is het en wat betekent dit voor mij? Associaties vanuit het emotionele brein spelen hierin een rol, die houdt als het ware een toeziend oog mee. Bewustzijn hierop kan je leren je eigen gemoedstoestand los te zien van de gebeurtenis die er is. Kortom: je denken, voelen en doen is dat daadwerkelijk gebaseerd op de externe wereld? op de echte gebeurtenis? of komt het voort uit je innerlijke belevingswereld? De wisselwerking tussen denken en doen die je (wellicht n.a.v. de gebeurtenis) hierover (meestal onbewust) creëert. Bewustzijn, het onbewuste, het emotionele brein, nieuwe inzichten, tools, veiligheid, etc. geven. Bijv. door NLP technieken zorgt er voor dat het denken minder de overhand krijgt. Dat maakt dat we vanuit NLP meer en meer aandacht geven aan het voelen en de overtuigingen die daaruit voortvloeien ipv andersom.

Zo klinkt het net alsof ik geen verantwoordelijkheid neem voor de situatie waarin ik terecht gekomen ben en het ‘mijn eigen schuld is’, dat ik niet gewoon gelukkig ben nu.

Ik begrijp wat je bedoelt met verantwoordelijkheid. Verantwoordelijkheid is ook maar een woord. Het gaf mij op een gegeven moment geen fijn gevoel meer. Wat voor mij persoonlijk te maken heeft me de associatie vanuit het emotionele brein met vroegere ervaringen. Om voor mijzelf via inzichten mijn emotionele brein en daardoor ook mijn denken meer rust en ontspanning te bieden heb ik woorden gezocht die voor mij hetzelfde betekenen, maar niet dezelfde lading hebben voor mij. Die me wel in actie konden brengen, zonder weerstand. Ik heb bijvoorbeeld meer met ‘op eigen benen staan’, ‘heft in eigen handen nemen’, het antwoord niet ver vinden (ver-antwoord), maar dicht bij mezelf.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *