Alle mensen leren met sprongen, ook mensen met autisme

Iedereen leert sprongsgewijs

Ik ben al meerdere keren gevraagd mijn kennis en ervaring over NLP en autisme in te zetten. Ik heb me daarin nooit geprofileerd en heb ook niet op mijn website staan dat je me speciaal daarvoor kan vragen. Ja, er zijn algemene tips die ik anderen kan leren, maar adviseren in de communicatie met mensen met autisme vind ik geen algemeen goed. Het vraagt naast een open en nieuwsgierige houding ook bereidheid om je eigen kijk op de wereld los te laten. Elke keer opnieuw. Een houding die vanuit NLP prima toe te passen is, maar vanuit onze sociale en culturele regels weinig tot geen ruimte biedt. Persoonlijk vind ik mezelf geen expert, wat mij tegenhoudt om er vanuit dat oogpunt over te schrijven.

Iedereen leert sprongsgewijs, ook mensen met autisme

Er is al zoveel over geschreven, wat is er te zeggen dat van toegevoegde waarde is? Ik vroeg het de jongeren waar ik mee werk en voor gewerkt heb. Zij zijn tenslotte de experts als het gaat over autisme. Samen zijn we tot onderstaande ‘verschillen’ gekomen en hopen we dat dit een bijdrage is om de veiligheid te vergroten die nodig is om niet alleen te leren, maar ook om te kunnen communiceren.

Je zet eerst de ene voet en dan pas de andere

Voor iedereen geldt dat je soms eerst de ene vaardigheid moet kunnen, voordat je een volgende leert. Het is belangrijk te weten hoe je een vork en een mes vast moet houden, voordat je er mee kan leren eten. Of het voelen van een wiebelende fiets en ontdekken hoe de samenwerking tussen trappen en sturen werkt voor evenwicht en kunnen fietsen. Dit zijn logische stappen, die we als we als volwassene nieuwe dingen leren neigen te vergeten. Vaak omdat we als volwassene sneller het grotere geheel zien en daardoor de details makkelijker over het hoofd kunnen zien. Je ontdekt het vanzelf bij het opvoeden van kinderen, wanneer je dat overkomt. Voor mensen met autisme is het geen normaal concept om te denken in grotere gehelen. Zij zien veelal de details en kunnen zich hier ook in verliezen.
Dit leren gaat stapsgewijs en de tussentijd per stap is voor iedereen verschillend. Voor mensen met autisme lijken die tussentijden meer afwijkend te zijn. Soms hebben ze meer tijd nodig om te oefenen, soms oefenen ze helemaal niet en ‘kunnen ze het ineens’.

 

 

Wat maakt nu het echte verschil?

In samenvatting is het grootste verschil dat ik ontdekt heb tussen mensen met autisme en mezelf: tijdsduur.

Alles waar zij last van hebben, heb ik ook ‘wel eens’ last. Het verschil zit in ‘wel eens’ of ‘altijd’. En juist dat verschil maakt het voor de omgeving vaak moeilijk er begrip op te brengen. “Ach, dat heb ik ook wel eens, dan moet je gewoon….”. Right! Niet dus! En juist daarin is ruimte nodig om het op eigen tempo en eigen manier te kunnen en mogen leren.

De belangrijkste verschillen in relatie tot leren zijn samengevat tot de volgende 5 punten:

1. Veiligheid
2. Imitatie
3. Nieuwsgierigheid
4. Motivatie
5. Support

Deze punten zijn nodig om tot leren van nieuwe dingen te kunnen komen. Ik zal ze hieronder kort beschrijven.

  1. Veiligheid
    Mensen leren wanneer ze zich veilig voelen en dit geldt voor kinderen nog meer. Veiligheid door aandacht, aanraking en voeding met elementen als rust, ritme en regelmaat, wie kent ze niet. Als kind ontdekken we de wereld en leren we door de veiligheid om ons heen de wereld te verkennen. We uiten onze emoties en leren door de respons die hierop komt. Het (her)kennen van non-verbale uitingen bij emoties leidt tot veiligheid en is nodig om sociale vaardigheden aan te leren.Mensen met autisme lijken een grotere behoefte te hebben aan veiligheid om tot leren te komen. In ieder geval tot sociaal leervermogen. Dit start al in de tijd van het kind zijn, waarbij het anders reageert dan de omgeving kent of verwacht. En de uitblijvende (verwachte) reactie van het kind zorgt weer voor verwarring bij de omgeving. Dit veroorzaakt wederzijdse frustraties en stress. Voor iemand met autisme is zowel de ervaring als het gevoel van grip op de wereld anders en blijft het gevoel van wederzijds onbegrip vaak bestaan. Dit houdt het gevoel van onveiligheid in stand, met effect op het leervermogen.
  2. Imitatie
    Baby’s kunnen al vrij snel gedrag zoals de mond opensperren imiteren. Wanneer we 1 to 1,5 jaar zijn imiteren we spontaan één tot twee nieuwe gedragingen per dag. Rollenspelen zoals ‘Vadertje en moedertje’ of het nadoen van sprookjes is een voorbeeld van leren door imitatie.Kinderen met autisme imiteren anders. Letterlijker en meer verbonden aan de realiteit. Over het algemeen vervormen zij het minder snel en imiteren vaker en letterlijker het gedrag van anderen. Anders gezegd ervaart de omgeving dat mensen met autisme minder fantasie hebben. (Uiteraard is ook dit geen algemeen goed en per persoon verschillend).
  3. Nieuwsgierigheid
    We leren door te ontdekken, nieuwsgierig te zijn. Volgens mij ben ik er zelf een groot voorbeeld van 😉 Het is soms een onbedwingbare drang en voor leren is deze drang essentieel !! Sommige kinderen met autisme lijken minder nieuwsgierig en hebben minder ontdekkingsdrang. Deze groep kinderen houdt van bekende en voorspelbare plaatsen, patronen en gebeurtenissen. Leren door ontdekken en inspelen op nieuwsgierigheid (verrassing en verwonderingselementen) roepen vaak angst op bij deze groep. Deze groep kan zich vaak zeer gefocust interesseren in één onderwerp en hier alle details van in beeld brengen.
  4. Motivatie
    Soms leert een kind niet omdat het dat voor zichzelf wil, maar om een ander een plezier te doen. Kinderen ‘pleasen’ graag en ontvangen graag d
  5. e bevestiging dat ze met dat gedrag ‘goed doen’.Voor kinderen met autisme geldt vaker dat zij pas gemotiveerd raken als ze het zelf interessant vinden. Zij halen voornamelijk de motivatie uit zichzelf en zijn hierdoor minder of niet geneigd om te leren door het plezieren van anderen.
  6. Support
    Iedereen kan wel eens een steuntje in de rug of aanmoediging gebruiken, maar vooral bij jonge kinderen is het van belang om het leren te ondersteunen en te stimuleren. Jonge kinderen zijn nog niet in staat hun eigen gedrag waar te nemen, te observeren of het effect ervan te kunnen overzien.Voor kinderen met autisme geldt in principe hetzelfde, behalve dat het belangrijk is dat het verband tussen de zijn gedrag en de aanmoediging kristalhelder moet zijn om er daadwerkelijk iets uit te leren.

Met alle jongeren heb ik NLP gesprekstechnieken geoefend en daarin bovenstaande 5 punten verweven.
Zij hebben middels modellen van NLP meer inzicht gekregen in denk- en communicatieprocessen en dat geeft veiligheid.
Alle 5 de punten zijn op die manier aan bod gekomen, waarna ze makkelijker konden leren in de praktijk. Het is in eerste instantie niet bewust zo ingezet, maar heeft wel zo vorm gekregen. Een vorm met succes! Een mooi onderwerp voor een vervolg blog 😉

Heb je vragen en/of opmerkingen? Laat ze achter en ik beantwoord ze of breng ze over bij mijn achterban voor antwoorden.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *