Opstellingen, Systemisch Werk & NLP

Ons brein doet fanatiek aan vergelijkingen en binnen NLP hebben we dat ook geconstateerd en is het één van de metaprogramma’s (denkprogramma). Alle hersenen zijn actief in het maken van vergelijkingen al verschilt te mate ervan per brein. Mijn brein is goed bekend met dit metaprogramma en richt zich daar vaak op en ik ben uiteraard niet de enige die dit doet…

Vergelijken is een krachtig instrument dat we dagelijks gebruiken om betekenis te geven aan de wereld om ons heen. Het stelt ons in staat om overeenkomsten en verschillen tussen mensen, objecten, concepten en situaties te herkennen en te begrijpen. Door te vergelijken kunnen we informatie ordenen, patronen identificeren en betere beslissingen nemen. Binnen NLP kunnen we bewust gebruikmaken van vergelijkingen, mits ze bijdragen aan het nemen van beslissingen, het herkennen van patronen en het stimuleren van persoonlijke groei.

De kracht van opstellingen

Wat is opstellingenwerk? Opstellingenwerk is een vorm van systemisch werk die de onderliggende structuren en dynamieken van systemen blootlegt. Door middel van ruimtelijke opstellingen worden representanten gebruikt om de elementen van het systeem te vertegenwoordigen. Dit kunnen mensen zijn, maar ook objecten of symbolen. Op deze manier ontstaat er een levendige weergave van het systeem, waardoor verborgen patronen en verstrikkingen zichtbaar worden.

Hoe werkt het?

Tijdens een opstelling worden de representanten intuïtief geplaatst in de ruimte, gebaseerd op de innerlijke beleving van de vraagsteller of het thema. De representanten ervaren de gevoelens en energieën die verbonden zijn met de elementen die ze vertegenwoordigen. Hierdoor ontstaat er een diepgaand inzicht in de onderliggende dynamieken en kunnen blokkades, verstrikkingen en onopgeloste kwesties worden herkend en aangepakt.

Bij een individuele sessie kan je ook gebruik maken van poppetjes of voorwerpen. De opsteller is getraind om dan bijvoorbeeld als representant daarvan te fungeren of laat de vraaginbrenger dat zelf doen. Dat laatste is afhankelijk van de vraag en context natuurlijk.

Opstellingenwerk kent meerdere toepassingsgebieden en dat maakt het zo plezierig om als werkvorm in te zetten.

NLP & Opstellingen

Binnen het werk van opstellingen, dat ook wordt toegepast in NLP, is het juist de bedoeling dat je het vergelijken loslaat en een houding aanneemt van “respectvol in contact zijn met dat wat zich aandient”, wat binnen NLP “Rapport vanuit Fair Witness” wordt genoemd en binnen het systemisch werk “Fenomenologisch waarnemen”. (Ik kom hier later op terug).

Opstellingenwerk verwijst niet noodzakelijk naar familieopstellingen. In het opstellingenwerk binnen NLP leerde ik een methodiek om de dynamiek in een relatie te visualiseren, vooral als de communicatie stroef en moeilijk verliep. Deze opstellingen brachten de dynamiek tussen twee individuen, zoals partners, vrienden of collega’s, in beeld. Het doel was inzicht te krijgen in de onderliggende patronen, conflicten of onopgeloste kwesties die invloed hadden op de relatie. Je kunt je vast voorstellen hoe mijn vaardigheid om vragen te stellen vanuit NLP hierbij een groot voordeel bood. Door steeds van plek en rol te wisselen waaruit werd gekeken, veranderde het perspectief voortdurend, wat niet alleen tot enorme inzichten leidde, maar ook tot sterke persoonlijke groei.

Misschien herken je de volgende technieken:

  • Waarnemingsposities: waarnemen vanuit een 1e, 2e, 3e en 4e positie.
  • Delenwerk: met behulp van diverse oefeningen.
  • Fast Fobia: bij angsten en fobieën.
  • Collapsing Anchors: bij het behandelen van emotionele pijn.
  • Tijdlijnwerk: interne ordening.

NLP, Opstellingen & Gezondheid

In mijn specialisatie van NLP met betrekking tot gezondheid volgde ik de internationale HCT (Health Certification Training), waarbij ik me richtte op ‘vitaliteit’. Hier leerde ik ook concreet hoe ik opstellingen kon gebruiken in relatie tot gezondheidsaspecten, en daarbij kwamen de hierboven genoemde onderdelen uit NLP telkens weer terug.

  • Symptoom- & Klachtopstellingen 
  • Ziekteopstellingen
  • Traumaopstellingen
  • Rouw & verliesopstellingen
  • Maatschappelijke opstellingen

Voor ons als cursisten werd alles steeds weer in de context van gezondheid, heling en vitaliteit geplaatst, zowel voor het individu als voor het geheel waar het een onderdeel van was. Dit kon variëren van het gezin, de groep, het werk, de cultuur, het land, enzovoort.

Symptoom- & Klachtopstellingen

Symptoom- en klachtopstellingen zijn een vorm van opstellingenwerk die zich richten op het verkennen en in beeld brengen van onderliggende oorzaken en betekenissen van fysieke of psychische symptomen. Deze opstellingen kunnen betrekking hebben op het individu zelf of op het symptoom als een entiteit op zich. Het in beeld brengen van deze dynamieken is op zichzelf al een interventie en kan leiden tot inzichten die bijdragen aan heling en vitaliteit. Het brengt de onderliggende emoties, ervaringen en/of andere organen naar boven, waardoor er een dieper begrip ontstaat van de samenhang tussen symptomen en de bredere context van het individu.

Ziekteopstellingen

Ziekteopstellingen richten zich op het opstellen van de ziekte als een entiteit op zichzelf. Het proces is vergelijkbaar met het opstellen van een symptoom, waarbij de onderliggende dynamieken en betekenissen van de ziekte worden verkend. Deze opstellingen kunnen helpen bij het identificeren van herhalingspatronen, blokkades en eventuele loyaliteitsconflicten die verband houden met de ziekte.

Traumaopstellingen

Traumaopstellingen zijn gericht op het verkennen van de gevolgen van traumatische ervaringen. Ze helpen bij het identificeren van herhalingspatronen, blokkades en eventuele loyaliteitsconflicten die verband houden met het trauma. Daarnaast kunnen traumaopstellingen ook gericht zijn op het herstellen van de verbinding met verloren of verstoten delen van het zelf op geestelijk, fysiek en/of zielsniveau.

Rouw & verliesopstellingen 

Rouw- en verliesopstellingen bieden een vorm waarbij meerdere NLP-technieken worden toegepast. Ze helpen om datgene wat verloren is en nog om gerouwd wordt een zichtbare plek te geven, zodat het verlies kan worden erkend en de persoon verder kan gaan met het rouwproces.

Maatschappelijke opstellingen

Maatschappelijke opstellingen richten zich op sociale vraagstukken, collectieve identiteiten en grotere maatschappelijke systemen. Ze kunnen bijvoorbeeld de dynamiek tussen verschillende culturele groepen onderzoeken, de impact van historische gebeurtenissen begrijpen of de relaties tussen individuen en de samenleving als geheel verkennen.

Familieopstellingen

Tenslotte volgde ik bij Centrum van Verbinders in Uden de opleiding tot familieopsteller. Ik zat met Mieke Kox aan de koffie toen zij zelf aan het leren was, en als ik het ooit wilde leren, dan van haar! Het gebeurde precies zoals ik gehoopt had, en zo belandde ik vooraan toen Mieke zelf een opleiding in familieopstellingen ging geven.

Een ambacht werd toegevoegd aan mijn repertoire van opstellingen, namelijk ‘Familie opstellingen’, met dank aan Mieke, welke ook het NLP Masterschap beheerst en de groep cursisten waar ik deze reis samen mocht maken en nog steeds mee in verbinding ben <3  

Familie opstellingen

Familieopstellingen zijn een vorm waarbij we zowel naar de onderlinge verhoudingen als naar de dynamieken tussen jou, je familie en gebeurtenissen kijken. Iedereen heeft een gezin van herkomst, een vader en een moeder, ongeacht het huidige contact. In een familieopstelling kunnen we werken met deze dynamieken en de verbindingen onderzoeken.

Waarnemen

Het waarnemen staat centraal in opstellingenwerk. Het fenomenologisch waarnemen is een manier van waarnemen waarbij je observeert wat naar voren komt. Je hoeft hierbij niet te weten waar het vandaan komt of waarom het aanwezig is. Deze waarneming op zichzelf heeft een helende werking op de persoon voor wie de opstelling is. Sommige opstellers beperken zich tot deze waarneming, terwijl anderen vragen stellen om een dieper begrip te verkrijgen. NLP biedt de mogelijkheid om verdiepende vragen te stellen. Niet persé om antwoorden te vinden, maar om de waarneming verder te verdiepen of de ingezette beweging te bekrachtigen.

Zowel opstellingenwerk als NLP maken deel uit van het bredere domein van ‘systemisch werk’. Dit is werk dat zich richt op de aspecten van insluiten, verbinding, ordening, uitwisseling, balans en het werken met systemen en hun delen. Binnen Aago passen we zowel systemisch werken als systemisch coachen toe. Maar mocht je getriggerd zijn over het vragen stellen vanuit NLP, je kan op deze pagina meer lezen over ‘Succesvol veranderen met NLP’.

Systemisch werken

Zowel NLP als Opstellingenwerk maken deel uit van het bredere domein van ‘systemisch werk’ met de onderdelen:

  • Insluiten – Verbinding
  • Ordening
  • Uitwisseling – Balans
Systemisch werk kent in Nederland overigens 2 definities (Volgens Siets Bakker)

Nadruk op het systeem, waarbij ook de interventies gericht zijn op het systeem. (En dus niet op het individu en het vraagstuk van / oplossing voor het individu)

Nadruk op de delen van het systeem en hoe zij onderling met verbonden zijn (geraakt). Daarnaast ook hoe zich dat kan herstellen tot de  'juiste verbinding'. (Waarbij men zich richt op de 'juiste verbindingen' van de universele wetmatigheden).

Ook binnen Aago passen we het domein van systemisch werken toe, net als het systemisch coachen.

Holistische NLP Practitioner

Binnen de Holistische NLP Practitioner werken we systemisch en maken we gebruik van opstellingen in verschillende vormen, inclusief familieopstellingen. Als je geïnteresseerd bent, laat het ons weten en neem contact met ons op. We bieden individuele sessies voor familieopstellingen en verschillende workshops en avonden waar je kunt deelnemen met een vraag of als representant.