Loslaten van controle leidt tot de kracht van creatieve hopeloosheid en dat geeft creatieve vrijheid!
Wat ik bedoel met ‘creatieve hopeloosheid’? Het is het moment waarop je de controle durft los te laten en jezelf toestaat je gevoel écht te ervaren. Dit is wat ik onder creatieve hopeloosheid versta.
De term komt uit ACT (Acceptance and Commitment Therapy) en ik heb het zelf mogen ervaren onder begeleiding van Gijs Jansen.
Nu begeleid ik anderen om anders om te gaan met hun ‘controleprobleem’. Het verlangen naar controle zit in ons allemaal. Het biedt een gevoel van zekerheid. Hoe sterk dat verlangen is, verschilt per persoon.
Mensen, ofwel cliënten, hebben vaak al veel geprobeerd voordat ze bij ons terechtkomen voor een coachsessie. Vaak bleek dat niet het gewenste resultaat te geven, of werkte het maar tijdelijk.
Belangrijke elementen:
- Erkennen dat wat je tot nu toe geprobeerd hebt, niet heeft gebracht wat je zocht
- Accepteren dat je op een punt bent waar je niet wilt zijn
- Stoppen met de drang om te veranderen waar je nu bent
- Ontdekken waar je met je controle eigenlijk voor probeert weg te lopen
- Je probleem zien als een strandbal in het water. Je kunt proberen deze onder water te duwen, maar zodra je de grip loslaat, schiet de bal weer naar boven.
Zo werkt het ook met problemen. Je kunt ze niet wegdrukken. Ze zetten je vast en sluiten je op. En juist daarom leren we het belang van creatieve vrijheid en controle loslaten.
De 6 zuilen van ACT
- Defusie: Het idee dat je jezelf niet moet identificeren met je gedachten. In plaats van vast te houden aan negatieve gedachten of de behoefte aan controle, leer je ze te observeren zonder erdoor beheerst te worden. Dit helpt bij het loslaten van controle en het accepteren van gevoelens.
- Acceptatie: In ACT gaat het erom pijnlijke of lastige gevoelens niet weg te drukken, maar ze te accepteren. Dit sluit aan bij je boodschap dat problemen niet kunnen worden weggedrukt zoals een strandbal onder water.
- Waarden: ACT moedigt aan om je gedrag te richten op wat voor jou belangrijk is, in plaats van op het vermijden van ongemak. Dit zou je kunnen verbinden met het idee van creatieve vrijheid—door niet gefixeerd te zijn op controle, kun je meer in lijn komen met je diepere waarden.
- Waardegerichte actie gaat over het nemen van actie die in lijn is met je diepere waarden, zelfs als dit ongemak of onzekerheid met zich meebrengt. In plaats van je te focussen op controle of het vermijden van pijnlijke gevoelens, richt je je op wat echt belangrijk voor je is. Dit past mooi bij het idee van “creatieve vrijheid” — door niet vast te houden aan controle, maar juist stappen te zetten die je dichter bij je waarden brengen, ongeacht de moeilijkheden die je tegenkomt.
- Het ‘Zelf als Context’: Dit concept gaat over het ontwikkelen van een flexibele, open manier van zelfperceptie, in plaats van jezelf vast te zetten in een rigide rol of overtuiging. Het idee van het zelf niet te definiëren door controle of emoties, maar juist door ruimte te geven aan alles wat er is.
- Mindfulness: Mindfulness helpt bij het volledig aanwezig zijn in het moment en je gevoelens en gedachten zonder oordeel te ervaren. Dit is een essentieel onderdeel van het loslaten van controle en het omarmen van creatieve hopeloosheid.
De kracht van NLP en ACT
ACT is een krachtige aanvulling op NLP en we gebruiken het vaak en met plezier. ACT richt zich op acceptatie, het hier en nu en mindfulness, terwijl NLP zich richt op het veranderen van overtuigingen en gedragingen. Het is krachtig om de gevoelens van acceptatie in het hier en nu te verankeren en te koppelen aan positieve, helpende overtuigingen.
Waar NLP mensen helpt doelen helder te maken en snel veranderingen door te voeren, helpt ACT om acties te nemen in lijn met persoonlijke waarden, zelfs als ongemakkelijke emoties zich voordoen. ACT biedt ruimte om moeilijke gevoelens te accepteren zonder ze te willen veranderen, terwijl NLP je helpt dieperliggende overtuigingen te herprogrammeren.
Zie je al waarom wij zo graag met deze 2 methodieken tegelijkertijd werken? Samen bieden ze een holistische benadering en ja, dat zie je terug in onze coaching, training en opleidingen.
NLP helpt bij directe gedragsverandering, en ACT zorgt voor een meer flexibele, waarde-gedreven benadering van het leven.