Coachend waarnemen, kalibreren

Waarnemen zonder interpretatie

Hoe vaak denk je te weten wat de ander bedoelt? Bij coachen is het belangrijk dit niet zelf te bedenken, maar aan de ander te vragen. We nemen waar en interpreteren niet. Zou iedereen eigenlijk moeten doen, het zou ieders communicatie verbeteren!

Hoe houdt waarnemen verband met het verbeteren van je communicatie? 

Hoe meer je waarneemt, des te meer je kunt benutten in jouw communicatie met als doel het rapport te versterken. Het herkennen wanneer mensen in een bepaalde stemming zijn of in een andere stemming raken noemen we binnen NLP kalibreren. Aangezien lichaam en geest een cybernetische eenheid vormen en dus elkaar beïnvloeden is het duidelijk dat een verandering van de interne representatie ook een uiterlijk waarneembare verandering met zich mee zal brengen. De betekenis van communicatie wordt tenslotte door 93% non-verbale aspecten bepaald. Coachen met NLP leert je dat.

Bij kalibreren ben je in staat om bij iemand op basis van zintuig specifieke waarneming een koppeling te leggen tussen de (externe) non-verbale signalen en de interne toestand waarin deze persoon zich op enig moment bevindt. In tegenstelling tot de semantische interpretatie van lichaamstaal, die tracht gezichtsuitdrukkingen een universele, voor alle mensen van een bepaalde groep, geldige betekenis te geven kiest NLP de pragmatische insteek. Het uiterlijk van mensen kan van het ene op het andere moment uiterst kleine veranderingen ondergaan. Dit noemen we binnen NLP de non-verbale aspecten van de communicatie. De geschoolde NLP coach is in staat de verschillende veranderingen van zijn gesprekspartner te kalibreren. Door kalibreren verzamel je informatie over de onbewuste reactie zoals die bijvoorbeeld door jouw communicatie wordt opgeroepen. coachen en kalibreren vanuit NLP laten je zintuiglijke ontdekkingen doen in jezelf en in anderen

Kalibreren, waarnemen als coach

Kalibreren is het vermogen om iemand op basis van zintuiglijke waarneming een terugkoppeling te geven van wat non-verbaal zichtbaar is. En daarmee mogelijkerwijs een verband te leggen tussen iemands externe waarneembare signalen en de interne staat waarin die persoon zich bevindt op dat moment (en op enig ander moment). Door dit toe te passen tijdens je communicatie als coach geef je inzicht en creëer je bewustwording bij de ander. Want coachen is erop gericht de ander bewust te maken van zijn/haar mogelijkheden en onmogelijkheden en dat start met bewust maken van zichtbare patronen.

Onze zintuigen, zijn op zich betrouwbare observators, maar we weten dat er bij het waarnemen sprake is van filtering, ( bv vervorming, generalisatie en weglating) voordat we een interne representatie van datgene wat we ‘de werkelijkheid’ noemen kunnen vormen.
We proberen dus zo objectief en ‘oordeelloos’ te observeren, als we in positie B en C met een oefening met persoon in positie A bezig zijn. Objectief betekent hier: tegen gekende normen en standaarden. We proberen erachter te komen, of we de Interne Representatie en nog belangrijker – de Interne Staat van onze oefenpersoon kunnen ‘lezen’. In plaats van die te gaan raden “ik zie dat je je voorhoofd fronst, je bent zeker boos” – gaan we kalibreren – door heel zintuigelijk scherp te observeren. Wat kunnen we dan observeren aan een persoon?

Visuele veranderingen

Hierbij kan je kijken naar:
– Huidskleur (donker, rood, bleek, witjes, vlekken, blozen)
– Mimiek
– Spierspanning (gelaat, nek)
– Houding van romp, hoofd, ledematen (gebaren: snel kort, langzaam wijds; links rechts)
– Spanning van de lippen (en rondom de mond)
– Stand van de ogen (open, dicht, focus, geen focus)
– Ademhaling (borst, hoog, buik, laag – snel – langzaam; regelmatig, onregelmatig))

Auditieve veranderingen

Hierbij kan je luisteren naar:
– Toonhoogte – tonaliteit
– Tempo
– Timbre
– Volume
– Ritme
– Pauzes
– Ademhaling

Interne communicatieprocessen waarnemen

Gregory Bateson en andere wetenschappers ontdekten dat het uiterlijk van mensen (en ook van dieren) van het ene op het andere moment uiterst kleine, soms minuscule veranderingen ondergaat, wanneer hun emoties, gedachten en interne toestand verandert. Met deze ontdekking werd een manier gevonden interne communicatieprocessen bij mensen waar te nemen. Hiervoor dien je de verschillende interne staten van een persoon te kalibreren aan de hand van de fysiologische (externe) veranderingen. Wanneer de neutrale stand bekend is, de 0-waarde, als iemand nergens aan denkt en ontspannen is, betekenen alle afwijkingen daarvan (nul-stand) iets specifieks.

Uitingsvormen interne processen
• Gelaatskleur: licht —– donker
• Spierspanning: strak —– los
• Ademhaling: snel —– langzaam, hoog —– laag
• Ogen: focus in —– focus out, pupillen: groot —– klein
• Mond: ontspannen —– gespannen
• Stem: hoog tempo —– laag tempo, hoge toon —– lage toon

Ontdek zelf hoe kalibreren werkt!

Mensen hebben sterke beelden bij bepaalde personen. Deze beelden roepen een gemoedstoestand op die gekoppeld is aan een fysiologisch programma. In deze oefening ga je bij de ander gemoedstoestanden oproepen om de bijbehorende fysiologische reacties te kalibreren.

Oefening: persoonsbeelden kalibreren
1. Maak een groepje van 2 of 3 personen. A, B en C.
2. B en C maken een denkbeeldige ‘foto’ van A in het hier en nu. Ze letten op zijn fysiologie. Deze ‘foto’ is belangrijk om dadelijk kleine verschillen in de fysiologie waar te nemen.
3. B vraagt aan A om twee personen in gedachten te nemen: één die hij/zij erg aardig vindt en één die hij/ zij niet zo graag mag.
4. B stelt onderstaande vragen aan A. A neemt als antwoord op de vraag de juiste persoon in gedachten. B en C kalibreren.

Voorbeeldvragen die B en C om beurten aan A kunnen stellen:   Wie..
van de twee woont het dichtst bij je?
heeft de grootste familie?
van de twee heeft de hoogste opleiding genoten?
weegt het meest?
heeft de meeste hobby’s?
heeft de grootste auto? Wie van de twee zie je het vaakst?
kleedt zich het meest naar de laatste mode?
is van de twee het meest sportief?

5. Na iedere vraag raden B en C of A de ‘aardige’ of ‘onaardige’ persoon in gedachten had.
6. Rolwisseling.

Interpreteren is gedachtelezen: Mindreaden

Hoe moeilijk het is om te kalibreren blijk wel uit het feit dat wij vaak raden naar de gedachten van iemand. Bijvoorbeeld iemand zit met zijn armen over elkaar interpretatie: deze persoon is gesloten. Heb je er ooit wel eens over nagedacht om te vragen wat het betekent?

Jij: Het valt me op dat je armen over elkaar hebt. Wat betekent dat voor jou?
Ander: Dan voel ik me rustig en ontspannen.

Het interpreteren van iemands gedrag noemen we mindreaden of gedachten lezen. De persoon uit ons voorbeeld voelde zich dus rustig en ontspannen. Wat zou je gecommuniceerd hebben wanneer je vast had gehouden aan je interpretatie van een gesloten houding. Zou er optimaal contact (rapport) zijn ontstaan? Bij kalibreren is sprake van observeren van zintuiglijk waarneembare veranderingen zonder dat er sprake is van interpretaties. Het interpreteren van een waarneming of gedrag noemen we binnen NLP mindreading. Bij mindreading geven we betekenis aan het gedrag van een ander zonder dit te checken bij de persoon zelf.

Kalibreren of mindreaden?

Wanneer is er sprake van kalibreren en wanneer van mindreaden? Kun je dat in alledaags taalgebruik herkennen?
Dat is de kernvraag in deze en het antwoord is ja.

Lees onderstaande zinnen. Bij welke zinnen is sprake van kalibreren (K) en in welke zinnen is sprake van mindreading (M)?

1. Dat ze niet tevreden was met haar prestatie was zichtbaar.
2. Zijn ogen gingen naar boven en hij glimlachte.
3. Ze keek erg ontspannen tijdens het interview.
4. Hij was opgelucht en hij haalde na afloop opgelucht adem.
5. Zijn gelaatskleur werd donkerder toen hij naar beneden keek.
6. Zijn ademhaling ging omhoog waarmee tegelijkertijd zijn spreektempo versnelde.
7. Ze knipperde met haar ogen toen ze begon te praten.
8. Hij was ontroerd, want dat hoorde je in zijn stem.
9. Ik zie hem niet praten zonder dat hij zijn handen continu beweegt.
10. Haar stem ging omhoog, dus maakte ze zich kwaad.

Waarom denk jij dat het belangrijk is om te kunnen kalibreren bij coachen?

Coachen en kalibreren

Kalibreren wordt binnen NLP ook wel zintuiglijk specifiek waarnemen genoemd. Want het gaat om wat je waar kan nemen met je zintuigen en niet om de betekenis die je eraan kan geven. Coachen houdt in dat je de ander helpt zich verder te ontwikkelen en doelen te verwezenlijken. Dit doe je niet door te vertellen hoe het moet, maar door te spiegelen, vragen te stellen, inspireren en motiveren. Kalibreren tijdens coachen is een vaardigheid die in de NLP Practitioner geleerd wordt en voor een meer een neutrale houding tijdens communiceren zorgt. Het oefenen ervan zorgt er ook voor dat je waarnemingsvermogen niet alleen groter, maar ook zuiverder wordt. Je pallet wordt groter en daarmee je keuzemogelijkheden ook?

Benieuwd naar hoe dat werkt voor jou? Vraag meer informatie aan of volg een van onze gratis bijeenkomsten of de NLP introductiecursus

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *