NLP Vooronderstellingen
Vandaag duiken we in de acht basis vooronderstellingen van NLP. Zij vormen de basis van NLP en de NLP technieken. Je leert ze in elke NLP opleiding, ook bij ons en in deze blog geven we je praktische voorbeelden zodat je ook zonder opleiding deze vooronderstelling in je leven kan toepassen. Je kan als mens tenslotte niet niet communiceren, hoe fijn is het dan als we het in verbinding doen, toch?
Wat zijn vooronderstellingen?
Dit zijn de uitgangspunten van NLP en de aannames waar deze houding en communicatiemethodiek op gebaseerd is. Je kan ze ook zien als de stelling, overtuiging van waaruit NLP werkt. Door het toepassen van deze uitgangspunten verruim je het communicatieveld. Er ontstaat meer ruimte, begrip en wederzijds respect voor de verschillen die tussen mensen bestaan als beide partijen ze toepassen. Wanneer je ze toepast mag je er eerst mee leren werken en ontdekken wat ze bij je oproepen als je ze toepast.
Weet dat we geen controle hebben over andere mensen of over een situatie, maar we kunnen wel kiezen hoe we ons voelen bij die ander of over een situatie.
Deze 8 basis vooronderstellingen uit NLP zijn een krachtig hulpmiddel daarbij.
1. Iedereen heeft een eigen, uniek wereldmodel
Deze vooronderstelling nodigt ons uit om zonder oordeel naar de ander te kijken en te luisteren. Te beseffen dat wij allemaal onze eigen, unieke kijk op de wereld hebben. Dat dit wereldmodel persoonlijk is en we allemaal vanuit ons persoonlijke kijk op de wereld reageren. Iedereen heeft een eigen, uniek wereldmodel, gebaseerd op eigen ervaringen, overtuigingen en waarden. Dat geldt voor jou, dat geldt voor mij, dat geldt voor iedereen. Respecteer en waardeer die verschillen.
Voorbeeld: Twee collega’s krijgen dezelfde taak. De ene ziet het als een spannende uitdaging, de andere als een stressvolle last. Herken je dat? Dat wat jij misschien heel leuk en uitdagend vindt een collega van je juist heel vervelend, moeilijk, saai of belastend kan vinden? Dat is precies wat hier bedoeld wordt. In het voorbeeld zijn de verschillende reacties het resultaat van hun eigen, persoonlijke en unieke wereldmodellen.
Hoe het je helpt om van je hoofd naar je hart te komen: Door te erkennen dat je wereldmodel uniek is, kun je meer authentiek leven. Je hoeft niet te voldoen aan andermans verwachtingen of overtuigingen. Dit maakt het gemakkelijker om je eigen pad te volgen en te leven vanuit je hart.
TIP: Als je voelt dat je leven door anderen wordt bepaald, herinner jezelf eraan dat jouw ervaringen en overtuigingen uniek zijn. Vertrouw op je eigen inzichten en intuïtie, ook als ze afwijken van wat anderen denken.
2. De kaart is niet het gebied
In onze mind kunnen we voorstellingen maken, waarbij de weergave van die interne voorstelling, de kaart, niet het volledige gebied omvat. Hiermee bedoelen we dat onze mentale representaties van de wereld niet de wereld zelf zijn, maar slechts interpretaties ervan.
In onze mind kunnen we voorstellingen maken, waarbij de weergave van die interne voorstelling, de kaart, niet het volledige gebied omvat. Hiermee bedoelen we dat onze mentale representaties van de wereld niet de wereld zelf zijn, maar slechts interpretaties ervan.
Voorbeeld: Stel je voor dat twee mensen naar een museum vol kunst gaan en daar een schilderij bekijken. De één ziet een prachtig kunstwerk vol betekenis, terwijl de ander het als rommel beschouwt en zich afvraagt wat hier kunst aan is. Beiden kijken naar hetzelfde schilderij, maar hun ‘kaarten’ van de waarneming zijn heel verschillend.
Hoe het helpt om van je hoofd naar je hart te komen: Door te begrijpen dat je gedachten en overtuigingen niet de absolute waarheid zijn, kun je ruimte creëren voor je intuïtie. Dit besef helpt je om minder vast te zitten in beperkende gedachten en meer te vertrouwen op je innerlijke wijsheid.
TIP: Als je merkt dat je jezelf saboteert met negatieve gedachten, herinner jezelf eraan dat dit slechts interpretaties zijn. Dit kan je helpen om los te komen van beperkende overtuigingen en te luisteren naar wat je hart echt wil.
3. Mensen maken de beste keuze in het moment
Heb je jezelf ook wel eens horen zeggen: “Achteraf bekeken was het beter geweest dat ik….”
En dat is natuurlijk niet gek, want achteraf bekeken kan je met meer informatie een keuze maken of een beslissing nemen dan voordat je de situatie ingaat. Vertrouw er maar op dat je de beste keuze in het moment maakt op basis van de informatie en middelen die je op dat moment beschikbaar hebt. Dat geldt voor alle mensen.
Voorbeeld: Denk aan een student die zijn examen niet haalt vanwege te weinig voorbereiding. Op het moment dat hij zich voor kon bereiden op zijn examen koos hij ervoor om niet te studeren. Niet zomaar, maar omdat hij bij moest komen na een onverwacht stressvolle week. Het was misschien niet de beste keuze in de ogen van anderen of in relatie tot zijn examen, maar voor hem leek het op dat moment de beste manier om met zijn stress om te gaan en de kans te hebben om überhaupt deel te nemen aan het examen.
Hoe het helpt om van je hoofd naar je hart te komen: Deze vooronderstelling helpt je om mild en begripvol te zijn naar zowel de ander als naar jezelf toe. Door te accepteren dat je altijd je best doet met de middelen die je op dat moment hebt, kun je jezelf bevrijden van oordelen, schuldgevoelens en angsten, en meer vertrouwen op je intuïtie.
TIP: Als je een beslissing hebt genomen die niet goed uitpakt, besef dan dat je op dat moment de best mogelijke keuze hebt gemaakt. Dit helpt je om te leren van je ervaringen zonder jezelf te veroordelen.
4. Ieder gedrag heeft een positieve intentie
En dat is ook als het resultaat niet altijd positief is! Deze vooronderstelling vraagt in de opleiding altijd om de meeste uitleg. Ik leg uit dat het gedrag niet persé een positief effect hoeft te hebben en het woordje ‘positief’ een vertekend beeld op kan roepen. Het gaat om de meerwaarde die het gedrag voor de persoon oplevert. De positieve intentie van het gedrag betekent dat achter elk gedrag een bedoeling zit die positief is voor de persoon zelf. Deze basis vooronderstelling uit NLP geldt net als de andere vooronderstellingen voor iedereen, bij elk gedrag en in elke situatie.
Voorbeeld: Als iemand voortdurend kritiek uit, kan dit voortkomen uit een wens om anderen te helpen verbeteren en succesvol te zijn, ook al komt het niet zo over. De intentie achter de kritiek is de ander willen helpen en daarvoor beloond worden en daarmee ‘positief’. Terwijl de manier waarop de hulp getoond wordt, de uiting ervan misschien niet constructief is.
Hoe het je helpt om van je hoofd naar je hart te komen: Door te erkennen dat je gedragingen voortkomen uit positieve intenties, kun je dieper begrijpen wat je echt nodig hebt. Dit helpt je om keuzes te maken die echt bij je passen, in plaats van te handelen uit angst of verplichting.
TIP: Als je merkt dat je jezelf saboteert door uitstelgedrag, onderzoek dan wat de positieve intentie daarachter is. Misschien is het een behoefte aan rust of zelfbescherming. Begrijp deze intentie en zoek gezondere manieren om eraan tegemoet te komen.
5. Lichaam en geest zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden
Deze ken je misschien ook als: “Lichaam en geest zijn een cybernetische eenheid”. We bedoelen hiermee dat ze elkaar continu beinvloeden en we ze in het proces daarom beiden meenemen.
Misschien heb je wel eens gelezen of gehoord over ‘de wet van de aantrekkingskracht’. Dat is waar wij mee werken als we spreken over ‘Je hart volgen’ of ‘Leven vanuit je hart’. We zijn zo gewend om te reageren op wat onze zintuigen waarnemen en onze mind daarvan vindt, dat we vergeten zijn dat het ook andersom kan.
Voorbeeld: Wanneer je nerveus bent voor een presentatie, kun je fysieke symptomen ervaren zoals zweten of hartkloppingen. Evenzo kan een fysieke ontspanningstechniek, zoals de hartcoherentie of een ontspannen lichaam en ademhaling, je geest kalmeren.
Hoe het je helpt om van je hoofd naar je hart te komen: Door naar je lichaam te luisteren, kun je beter in contact komen met je intuïtie en emoties. Lichamelijke signalen kunnen je helpen om je werkelijke behoeften en verlangens te herkennen, waardoor je meer in harmonie leeft.
TIP: Als je gestrest bent, neem dan de tijd om je lichaam te kalmeren door gewoon even stil te staan, te zitten en te voelen hoe je erbij zit. Word je bewust van je ademhaling en doe eventueel wat ademhalingsoefeningen of meditatie. Dit helpt je om je geest te kalmeren en beter te luisteren naar wat je hart je vertelt.
6. Er is geen falen en mislukking, alleen leren en feedback
Voor velen een uitdaging en met name voor de perfectionistisch ingestelde mens. Hoe is jouw eerste reactie op deze basis vooronderstelling? Hoe is het voor jou als je deze vanaf nu dagelijks toe gaat passen? Op elke situatie? Altijd en overal?
Elke ervaring biedt een kans om te leren en te groeien! “Van proberen kan je leren”, geeft mijn broer altijd aan zijn kinderen mee en hoe mooi is dat! Actie ondernemen en zowel lering trekken uit je actie als verantwoordelijkheid nemen voor de gevolgen. Daar groei je niet alleen van als mens, dat stimuleert je ook in je autonomie.
Voorbeeld: Een ondernemer start een bedrijf en ondanks alle inspanningen momenten van succes, gaat het alsnog failliet. In plaats van dit als een mislukking te zien, beschouwt hij het als een waardevolle reis voor hem als mens en leerschool voor hem als ondernemer die hem nieuwe inzichten en mogelijkheden heeft gegeven voor toekomstige ondernemingen.
Hoe het je helpt om van je hoofd naar je hart te komen: Deze mindset helpt je om risico’s te nemen en nieuwe dingen te proberen zonder angst voor mislukking. Het moedigt je aan om je intuïtie te volgen en te leren van elke ervaring, ongeacht de uitkomst.
TIP: Als je een project start en het loopt niet zoals gepland, zie dit dan als een leerervaring. Vraag jezelf af wat je hebt geleerd en hoe je deze kennis kunt gebruiken om je volgende stappen te verbeteren.
7. Iedereen heeft alle hulpbronnen in zich
Wanneer je jezelf een doel stelt gaan we er bij NLP vanuit dat jij alle mogelijkheden en hulpbronnen in je hebt om die doelen te bereiken. Denk bij hulpbronnen aan elementen zoals: daadkracht, vertrouwen, positiviteit en enthousiasme, maar ook aan vaardigheden zoals lezen, lopen of het inschakelen van bijvoorbeeld een rijschool voor het behalen van je autorijbewijs.
Voorbeeld: Een jongeman wil een professionele muzikant worden maar twijfelt aan zijn talent. Door coaching ontdekt hij dat hij de creativiteit, doorzettingsvermogen en leervermogen al in zich heeft om zijn droom waar te maken.
Hoe het helpt om van je hoofd naar je hart te komen: Dit vertrouwen in je eigen capaciteiten geeft je de moed om je intuïtie te volgen en je dromen na te jagen. Je weet dat je de innerlijke kracht hebt om uitdagingen aan te gaan en oplossingen te vinden.
TIP: Als je twijfelt aan je vermogen om een doel te bereiken, herinner jezelf eraan dat je alle benodigde hulpbronnen al in je hebt. Vertrouw op je vaardigheden en wees bereid om nieuwe dingen te leren.
8. De betekenis van je communicatie is de reactie die je krijgt
Deze vooronderstelling uit NLP betekent dat zowel de effectiviteit als de betekenis van je communicatie afhangt van hoe de ander het ontvangt en begrijpt.
Voorbeeld: Een manager geeft een teamlid feedback die bedoeld is om te helpen, maar de medewerker ontvangt het als kritiek en voelt zich aangevallen. De manager realiseert zich dat hij zijn communicatie moet aanpassen om zijn boodschap effectiever over te brengen en een ander resultaat te bereiken.
Hoe het je helpt van je hoofd naar je hart te komen: Door bewust te zijn van hoe je communicatie wordt ontvangen, kun je effectiever je behoeften en verlangens uiten. Dit draagt bij aan de ontwikkeling van je authenticiteit en om authentiek te communiceren en diepere verbindingen met anderen aan te gaan.
TIP: Als je merkt dat je boodschap niet goed overkomt, kijk, luister, voel en sta open voor feedback. Pas je communicatie aan, misschien met een extra toelichting of voorbeeld. Dit helpt je om eerlijk en duidelijk te blijven en tegelijkertijd trouw aan jezelf te blijven, wat essentieel is voor het leven vanuit je hart.
Deze 8 basis vooronderstellingen uit NLP, deze principes helpen ons om de complexiteit van menselijk gedrag en communicatie niet alleen beter te begrijpen, maar ook om makkelijker te navigeren. Ze zijn “De Kern en een Krachtige Fundering van NLP.”
Lees hieronder verder voor de oefening en ga er vandaag nog zelf mee aan de slag!

OEFENING 1
Schrijf de 8 vooronderstellingen op 8 verschillende blaadjes (of koop ons Coach- & Inspiratiedeck en leg de rood/roze gekleurde kaartjes), neer op de grond.
Neem een persoonlijk thema in gedachten en ga met dat thema op een kaartje staan. Lees de vooronderstelling en ervaar wat het met je doet en in je oproept. Verlaat dan deze vooronderstelling, ga ernaast staan, kijk er nog eens naar en ervaar opnieuw wat het met je doet en in je oproept. Laat de betreffende voorondertelling dan los, adem een keer, kijk naar de andere 7 vooronderstellingen en kies een andere om op te gaan staan. Je kan zo een aantal of alle vooronderstellingen af gaan en steeds vanuit een andere vooronderstelling, een andere bril of perspectief naar jouw thema kijken. Je kan alle inzichten, nieuwe perspectieven en herkaderingen voor jezelf opschrijven.
OEFENING 2
Een variant is dat je niet een thema maar een specifieke situatie neemt. Noteer dan de context waar je de vooronderstellingen op wil toepassen. Met context bedoelen we één situatie: waar, wanneer en met wie.
De rest van de oefening kan je op dezelfde wijze als in oefening 1 doen.
Wanneer je dit met meerdere doet, je iemand bij je hebt, laat de ander dan de vooronderstelling aan je voorlezen en je bevragen op wat je erbij denkt, erbij voelt en wat het bij je oproept. Wissel om en deel je ervaringen.
Deze 8 basis vooronderstellingen uit NLP, deze principes helpen ons om met meer wederkerigheid te navigeren binnen de complexiteit van menselijk gedrag en communicatie. Ze zijn “De Kern en een Krachtige Fundering van NLP” en we zijn heel benieuwd naar jouw ervaringen. Deel je ze met ons?
Vond je het interessant? Lees dan ook eens één van onze andere blogs en blijf ons volgen voor meer inzichten en praktische tips om van je hoofd naar je hart te komen.
