Communiceren met delen

Binnen NLP hanteren we een ‘protocol’ als het gaat om het werken, communiceren met delen.

Basisstappen voor het werken met delen

1. Laat de cliënt het deel (of delen) benoemen.
2. Leg contact met het deel waarmee je gaat werken en begroet het met respect. (Bedenk: het heeft voor de persoon een positieve intentie om te bestaan)
3. Waardeer het deel, door de positieve intenties te benoemen (veiligheid→ bescherming→ zorg voor →liefde)
4. Communiceer met het deel
5. Stem af op de toekomst

Proces werken met delen

1. Je maakt iemand bewust van de verschillende delen
2. Je zoekt naar de positieve intentie van de strijdige delen (waarden)
3. Je brengt de delen met elkaar in contact – verbind ze – door omhoog te chunken naar de positieve intentie (denk aan missieniveau in logische niveau’s)
4. Door op een hoger niveau overeenkomsten te vinden in de positieve intenties, ontstaat er een verbinding. (neurologisch – logical levels of learning and change)
5. Breng samenwerking tot stand tussen de delen
6. Breng de delen onder controle van de persoon. (Door de persoon zelf de dialoog met zijn/haar delen te laten voeren).

Vormvoorwaarden communiceren met delen

Vraag het deel als het wil en zich veilig genoeg voelt, zich zo helder mogelijk aan te dienen, zodat het waarneembaar is in beeld, geluid en gevoel.

Soms werken we met 1 deel, soms met meerdere delen. Altijd doen we dat met respect en in rapport. Hieronder de stappen voor het werken met meerdere delen. Hetzelfde principe volg je wanneer je werkt met 1 deel.

• Stap 1: Identificeer het probleem of innerlijke conflict
  Begin met het identificeren van een specifiek innerlijk conflict. Dit kan een situatie zijn waarin je het gevoel hebt dat je tegenstrijdige verlangens of gedragingen ervaart, zoals “een deel van mij wil hard werken, maar een ander deel wil juist ontspannen.”
• Stap 2: Identificeer de betrokken delen
  Vraag jezelf af welke delen van jou betrokken zijn bij het conflict. Dit kunnen bijvoorbeeld het “werkgerichte deel” en het “ontspanningsdeel” zijn. Probeer elk deel afzonderlijk te identificeren.
• Stap 3: Visualiseer de delen
  Visualiseer elk deel als een zelfstandige entiteit of figuur. Dit helpt je om de delen van elkaar te onderscheiden. Je kunt een deel bijvoorbeeld voorstellen als een manager die constant doelen wil bereiken, en het andere deel als een ontspannen vakantieganger.
• Stap 4: Communiceer met de delen
  Vraag elk deel wat zijn positieve intentie is. Wat probeert elk deel voor je te bereiken? In veel gevallen zul je merken dat beide delen iets goeds voor je willen, zoals succes of welzijn, maar dat ze verschillende manieren hebben om dit doel te bereiken.
• Stap 5: Onderzoek de positieve intenties
  Erken dat beide delen positieve intenties hebben en dat ze in de kern hetzelfde doel nastreven: je welzijn. Dit is een belangrijk inzicht, omdat het helpt om te beseffen dat er geen “goed” of “slecht” deel is.
• Stap 6: Zoek naar gemeenschappelijke doelen en onderhandel tussen de delen*
  Zoek naar manieren waarop de delen kunnen samenwerken. Dit kan betekenen dat je een compromis vindt waarin beide delen tevreden zijn, zoals het combineren van werk en ontspanning op een manier die voor jou werkt.
• Stap 7: Visualiseer integratie van de delen
  Stel je voor dat de delen samenkomen en harmonieus samenwerken. Dit kan een krachtig moment zijn waarin de verschillende aspecten van je persoonlijkheid op één lijn worden gebracht.
• Stap 8: Test het nieuwe gedrag in de toekomst
  Visualiseer jezelf in een toekomstige situatie waarin het conflict normaal zou optreden. Voel hoe de delen nu samenwerken om een evenwichtig resultaat te bereiken.
• Stap 9: Ecologiecheck
  Vraag jezelf af of deze nieuwe samenwerking van de delen in balans is met je bredere leven en doelen. Als alles goed voelt, kun je deze nieuwe balans met vertrouwen omarmen.

*Wanneer je met 1 deel werkt, kan je bij stap 6 echter naar opties, mogelijkheden en creatieve ideeen vragen voor ander gedrag / een andere uitkomst en bij stap 7 of het zich voldoende gezien en gehoord voelt of dat het nog iets nodig heeft.

Voorbeeld uitwerking protocol werken met delen

1. Benoem een gedrag van jezelf wat je zou willen veranderen, bijvoorbeeld uitstellen of emotie-eten.
   Neem een concrete situatie, context waarin dit gedrag zich afspeelde en identificeer daarin het (ongewenste) gedrag.
2. Vraag naar het deel, de delen dat/die verantwoordelijk is/zijn voor dit gedrag. Vraag bijvoorbeeld: “Welk gevoel, symbool, beeld, geluid, stem, etc. associeer jij met dit deel? Identificeer het deel, de delen. Kijk goed, oberserveer de ander. Kalibreer veranderingen. Maak contact met het deel dat verantwoordelijk is voor het gedrag. Ben bewust dat elk gedrag een positieve intentie heeft, ook het deel dat verantwoordelijk is voor het gedrag dat als onplezierig ervaren word.
3. Visualiseer het deel en vraag waar in de ruimte (mind, lichaam, omgeving) het zich bevindt en maak contact met het deel
4. Heet het welkom terwijl je er contact mee maakt en wacht een reactie af. Dit kan in elke vorm, klank, beweging, woord zijn. Sta open voor de wijze waarop het deel reageert en creeer veiligheid voor het deel om zich te tonen. Vraag of het zich zo helder mogelijk als beschikbaar is aan wil dienen, zodat het waarneembaar is in beeld, geluid en gevoel. Vraag hoe het deel aangesproken wil worden, hoe je het mag noemen.
5. Erken het deel als het zich aandient en bedank het direct voor zijn/haar aanwezigheid. Toon je waardering, dankbaarheid namens jou en subject voor de getoonde communicatie. Ben bewust dat elk gedrag een positieve intentie heeft, ook het deel dat verantwoordelijk is voor het gedrag dat jij misschien als onplezierig ervaart. Vraag de positieve intentie uit Vraag hoe het aangesproken wil worden en vraag vervolgens naar de leeftijd. Pas daarop je spreektaal aan en spreek het deel aan met de naam die het je geeft. Vraag waar dit deel woont? In welk lichaamsdeel huist het?
   Onderzoek en vraag naar de positieve intentie die bij het gedrag behoort. Wat zijn de positieve kanten aan dit (negatieve) gedrag? Vraag bijvoorbeeld: “Wat wil jij (naam deel) voor subject (naam subject) betekenen?
   Voer een gesprek met het deel: Wat zou subject aan het deel willen vragen? Wat zou het deel tegen subject willen zeggen? Willen laten zien, horen, voelen? Ben op een respectvolle wijze creatief, onderzoek en wissel informatie uit.
6. Meerdere delen: per deel uitvragen wat het wil voor subject en wat dit zo belangrijk maakt. Wat ervaart het deel als een hindernis?
   Eén deel: idem. En daarnaast kan je ook meer vragen: Wat had het destijds nodig waardoor het op zichzelf moest staan? / zich afgesplitst heeft? Wat heeft het nu nodig? Wat wil het subject nog laten weten? Welke overtuigingen speelden toen / spelen nu een rol? En hoe verhoudingen zich deze tot wie het deel en het subject willen zijn?
   Voer een gesprek dat past bij de reden waarom je contact maakt met dit deel.
7. Visualiseer de nieuwe uitkomst en voel de impact van het gesprek en de integratie van het doorvoeren van een nieuw gedrag of een nieuwe oplossing, samenwerking en eindresultaat.
   Zie voor je hoe het in de toekomst, bij een soortgelijke situatie, nu anders zal zijn.
8. Check of er delen zijn die nog bezwaar hebben. Of het veilig en ok is voor zowel subject als de omgeving. Sluit af in rapport met het deel en bedank het deel voor zijn/haar aanwezigheid, voordat je weer contact maakt met subject

Communiceren en het protocol hiervoor kan je bij alle delenwerk binnen NLP inzetten. Denk bijvoorbeeld aan de techniek, oefening ‘6-staps herkadering’, die je inzet wanneer je van bepaald (negatief ervarend) gedrag af wil. De uitwerking van deze oefening vind je ook in onze kennisbank.

Vind je het interessant en wil je er meer praktijkvoorbeelden uit het dagelijks leven?
Lees dan onze blog en inspiratie in: Helen van je delen